19 Eylül 2016 Pazartesi

Antep Fıstığı nasıl yetiştirilir?

-- Sponsorlu bağlantılar --

Antep fıstığı sakız ağacıgillerden olan kabuklu bir meyvedir. Aynı isimli Antep fıstığı ağacında yetişmektedir. İnce ve yağlı bir kabuğu vardır. Antep fıstığı ağacı uzun hayatı süresince budama ve bakım ile heybetli büyük bir ağaç haline bürünür. Esasında dışa doğru açılıp gelişen dalları, yeşil renkte yapraklarıyla Antep fıstığı ağaçları güzel bir görünüme sahiptir. Bahçe ve parklarda süs ağacı olan Antep fıstığı, pastacılıkta, eczacılıkta, dondurmacılık, tatlıcılık ve diğer sektörlerde de yaygın biçimde kullanılmaktadır.

Meyvelerini pembe renkleriyle, salkımlar şeklinde sergiler. Fıstık ağacı verim açısından diğer benzeri ürünlerden daha verimli değildir. Ancak bununla birlikte oldukça besleyici ve lezzetlidir. Ağaç, bakım ve budamaya göre 6 ile 9 metreye kadar uzar. Ürün yaşı 7 olan ağacın ömrü 50 yıldır. Ağacın soğuk isteği orta ve aşıya uyumu iyidir. Kapta yetiştirmeye ve biçimlendirmeye uygun değildir.


Dünya üzerinden Antep fıstığının iki gen merkezi vardır.

Yakın Doğu: Kafkasya, İran, Anadolu ve Türkmenistan.

Orta Asya: Afganistan, Tacikistan, Hindistan’ın kuzeyi ve Pakistan.

Yurdumuz iki gen merkezinden biri olan Yakın Doğu’da bulunmaktadır. Antep fıstığı yetiştiriciliği ülkemizde 56 şehre yayılmıştır. Bununla birlikte üretimin %94’lük aslan payı Güneydoğu Anadolu Bölge’mizdedir. Güneydoğu Antep fıstığının gen merkezi olmakla beraber fıstığın ilk kez kültüre alındığı yerdir. Barındırdığı ekolojik özellikler sayesinde bu meyve çeşidinin iyi bir şekilde yetişip yayılmasına öncülük etmektedir.

Antep fıstığı türleri;

Tekin: Ülkemizin en kaliteli Antep fıstığı çeşidi olan Tekin Siirt’ten daha kalitelidir.

Yaz mevsimini sıcak ve uzun geçiren Gaziantep gibi yerlerde yetiştirilir.

Barak Yıldızı: Ülkemizde bulunan Antep fıstığı çeşitleri arasında en erken olgunlaşanıdır.

Koyu yeşil içli olan fıstık Gaziantep’te ağustosun 1 ya da 2. haftasında olgunlaşır.

Kırmızı: Çabuk olgunlaşır. Gaziantep’e göre yaz mevsiminin biraz daha kısa sürdüğü yerlerde yetişir.

Halebi: Orta mevsimde olgunlaşır. Verim açısından diğer iki çeşide göre düşüktür.

Uzun: Orta mevsimde olgunlaşır. Meyve kalitesi ortadır. Verim açısından Halebi ile kırmızı çeşitlerinden daha üstündür.

Ohadi: Meyve kalitesi olarak Siirt çeşidinden biraz daha üstündür. Bununla beraber ağaç gelişimi ve verimi düşüktür. Meyveleri Siirt türü gibi geç olgunlaşmaktadır.

Siirt: Kuru ve sulu şartlarda uzun çeşidine göre %30 daha verimlidir. Ohadi ve Siirt çeşitleri kırmızı, Halebi ve uzun çeşitlerinden 3 yıl evvel mahsule yatarlar. Siirt türü iyi bakım koşullarında bir sene tam, bir seneyse yarım olmak üzere neredeyse her yıl ürün verir. Sulu şartlarda dönümden 262 kg ağırlığında meyve alınabilir. Siirt çeşidi şayet taze olarak kavlatılırsa ( dış kırmızı kabuğunun soyulması) meyve görünümü daha çekici hale gelmekte, çıtlama aralığında artış olmakta, dolayısıyla hem iç hem dış pazarda iyi bir fiyata satılmaktadır.

Antep Fıstığı nasıl yetiştirilir?

Genel İstekleri

Yazları uzun, kurak, sıcak kışları ise nispeten soğuk bölgelerde ekonomik olarak yetiştirilmektedir. Toprak isteği açısından toleransı çok olan olmasına karşın, kullanılan anaç türüne göre istekleri farklılık gösterir. Antep fıstığı yetiştiriciliğinin yapıldığı bölgenin yağış, toprak ve sıcaklık durumu iyice incelenip, incelemenin ardından bahçe tesis etmek gerekmektedir.

İklim İsteği

Sıcaklık: Yetişme alanlarının belirlenmesinde önemli bir faktör sıcaklıktır. Yazları meyvenin gelişimi ve olgunlaşması için uzun süren yüksek sıcaklık, kışları ise belli bir zaman düşük sıcaklığa ihtiyaç duyulur. Fakat kış soğuklarının -15 derece ve daha düşük seviyelere ulaşma ihtimali olan yerlerde meyve gözleri zarar görebilir.

Türkiye’de Antep fıstıkları martın sonu ile nisanın başlarından uyanmakta, genel olarak nisanın ilk yarı kısmında çiçek açmaktadır. Bu dönemde yaşanan düşük sıcaklık değerleri genç yapraklara ve çiçeklere büyük oranda zarar verebilir. Yeni bahçe tesisi sırasında özellikle soğuk hava akımı olan yerlere bahçe tesis edilmemeye özen gösterilmelidir.

Nem: Hava nemi de Antep fıstığı yetiştiriciliğinde önemli bir faktördür. Çiçeklenme safhasında uzun süre süren yağışlı ve serin hava, erkek ağaçlarda çiçek tozlarının yayılması hususunda olumsuz etkiye sebep olur.

Toprak nemi; karakter açısından Antep fıstığı kurak koşullarda yetişebilen bir meyve çeşididir. Meyvenin kökleri toprakta, anacın türüne bağlı olmakla birlikte genellikle 5-6 metre derinliğe ulaşabilmektedir. İyi bir verim elde etmek için toprak neminin bulunması gerekmektedir.

Toprak İsteği: Kuvvetli kök yapısına sahip olan Antep fıstığı, bu yapısı sebebiyle başka bitkilerin yetişmesinin olası olmadığı alanlarda yaşamını sürdürebilmektedir. Bu özellik sebebiyle halk arasında yanlış bir kanı oluşmuştur. Bu yanlış düşünce Antep fıstığının mutlaka kötü karaktere sahip topraklara dikilmesi gerektiği düşüncesidir. Oysaki tüm meyve türlerinde vaki olduğu gibi Antep fıstığı da tınlı, derin, süzek ve kısmen de kireçli olan toprakları sevmektedir. Diktiğimiz fidanın hızlı gelişimi, meyveye erken yatması, düzenli ve bol ürün vermesi için toprak şartlarının gereken özellikte olması ayrıca bakım işlerinin de iyi yapılması gerekmektedir. Antep fıstığı kumlu-tınlı, derin bünyede ve kısmi olarak da kireç içeren topraklarda iyi şekilde gelişim gösterir.

Üretimi

Antep fıstığının ülkemizde üç çeşit çoğaltımı vardır. Bunların ilki doğada kendiliğinden yetişip kültür çeşitlerine anaçlık yapabilecek Antep fıstığı, melengiç, Atlantik sakızı ve buttum türlerinden yerinde aşılanması, bir diğer yöntem ise bu tohumların ekilmesi ile elde edilen çöğürlerin üretimin gerçekleşeceği bahçelere dikilip aşılanması ve son yöntem de tohumların tüplere ekilip aşılı tüplü fidanların direk olarak bahçeye dikilmesi sureti ile bahçe tesisidir.
-- Sponsorlu Bağlantılar --

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Dikkat: Rahatsızlık durumunda mutlaka doktora danışınız. Sitedeki yayınlar yalnızca bilgilendirme amacı taşır. Doktor muayenesi veya tedavisi yerine kullanılamaz.