19 Eylül 2016 Pazartesi

Bakla nasıl yetiştirilir?

-- Sponsorlu bağlantılar --

Ana yurdu Asya ve Avrupa kıtalarıdır. Baklanın 5.000 yıl evvel Çin’de yetiştirildiğiyle ilgili bilgilere eski metinlerde ulaşmaktayız. Ülkemizde bol miktarda yetiştirilip tüketilen bakla bitkisi 60-100 cm boya ulaşabilen senelik bir otsu bitkidir.

Bütün baklagillerde rastlanan bir özellik olduğu gibi bakla bitkisi de iyi bir münavebe bitkisi olarak bilinmektedir. Bakla tanelerinde bol miktarda protein bulunur. Kuru ve taze olarak tüketme imkanı olan bir bitkidir. Akdeniz’den Karadeniz’e dek bütün sahil kesiminde yetişebilen baklanın üretiminin %80 lik kısmı Güney Marmara ve Ege’de yoğunlaşmıştır. Toplam üretim alanıyla üretim miktarının %75’lik dilimi Çanakkale ve Balıkesir illerine dağılmıştır. Güney Ege ve Akdeniz’de turfanda sebze olarak yetiştirilirken Güney Marmara ve Kuzey Ege’de kuru tanesi için yetiştirilmektedir. Kuru bakla üretiminde %31’lik kısım ihraç edilmektedir.


Baklanın bitkisel özellikleri:

Kök: Bakla kazık köklü bir bitki türüdür. Kazık kökün çevresinde çok miktarda yan kökler bulunmaktadır. Bakla kökleri üstünde çokça nodül bulunur. Nodüller azot bakterilerinin yer aldığı bölümlerdir. Hava azotunu bitkinin kullanması mümkün olan azotlu bileşiklere dönüştürmeyle görevlidirler.

Gövde: Baklanın içi boş olan dört köşeli bir gövdesi vardır. Gövde kuvvetli bir yapıdadır. Gövdeden 1-1,5 cm aralıklarla yapraklar çıkmaktadır.

Yaprak: Bakla bitkisinde iki çeşit yaprak bulunur. Asıl yapraklar yeşil renkli, bileşik bir sapta dizilen oval biçimli yapraklardır. 2. statüdeki beyazımsı yapraklar ise mızrak ya da oval biçimde olup kenar bölümleri dişlidir. Bu yaprakların üzerinde siyah renkte nektar bezleri vardır. Bakla yaprağı bileşik bir yapraktır.

Çiçek: Bitkinin beyaz renkli çiçekleri erselik özellikler taşımaktadır. Üzerlerinde kırmızımsı çizgilerle siyah ya da morumsu lekeler bulunur. Kendi kendilerini dölleyebilen bu çiçeklerden bitkinin badıç ya da bakla denilen meyveleri oluşmaktadır. Baklaların rengi yeşilin çeşitli tonlarında olur. Sapa yakın kısımda siyah renkte bir külah oluşmaktadır. Bu külah, baklanın çeşitlerine göre değişiklik göstermektedir. Baklanın iç kısmında bulunan taneler de yine çeşitlere göre biçim, sayı ve irilik bakımından farklılık göstermektedir. Salkım şeklindeki bakla çiçeklerinin salkım sapı kısa boyludur.

Tohum: Tohumlar tazeyken yeşildir. Kurudukları zaman ise kahverengi olurlar. Bir badıçta ortalama 8-10 adet tohum bulunmaktadır.

İklim: Ilıman iklim bitkilerinden biridir. Uygun koşullar sağlandığı takdirde serin mevsimlerde de yetiştirilebilmektedir. Birçok bakla türü -4 dereceye kadar dayanabilmektedir. Bakla bitkisinin en iyi gelişme sıcaklığı ise 9-18 derecedir.

Toprak: Hemen her türlü toprakta yetişebilen bakla bitkisi için çok hafif ya da çok ağır olan topraklar uygun değildir. Bakla yetiştiriciliği yapmak için daha derin, organik madde açısından zengin ve geçirgen tınlı topraklar iyi tercihlerdir. pH değeri 6,7 ile 7,7 arasında olmalıdır.

Çeşitler: Ülkemizde hayvan yemi ve sofralık olarak kullanılması için gerçekleştirilen iki çeşit bakla üretimi vardır.  Sofralık amaçla üretilen çeşitleri: Arşın, Bayrampaşa ve Sakız baklasıdır.

Bunların yanı sıra en çok yetiştirileni Seville baklasıdır. Bu bakla çeşidi kalite açısından diğer yerli baklalara göre daha üstündür. 0,90-1,20 cm boylanmaktadır. Baklaları orta veya koyu yeşildir. uzunluğu 16-20 ve genişliği 2-3 cm’dir. İçerisinde bulunan tohum sayısı ise 4-6 arası değişim göstermektedir. Ilık iklim bitkisi olmasına karşın -10 derece sıcaklığa dayanabilmektedir. Organik madde açısından zengin, geçirgen ve derin toprakları sevmektedir. Erken yetiştirme düşünülürse hafif kumlu, verimde düşüş olursa killi-kumlu ve alüvyonlu topraklar tercih edilmektedir. Hava koşulları elverişli ise tohum direk olarak toprağa atılır. Ekim sıra veya serpme usülü yapılır. Sıra üzeri 15-20, sıra arası 40-70 cm olmalıdır. Çok lezzetli bir bakla çeşididir. Taze haliyle konservelik ve yemeklik olarak kullanılan bakla çeşidi kuru olarak da kullanılmaktadır.

Üretimi

Bakla bitkisi direk olarak tohum ile yetiştirilmektedir. Kış aylarının ılık geçtiği bölgelerde tohumlar sonbaharda atılır. Kışın soğuk geçtiği bölgelerde ise tohumlar ilkbaharda atılır. Tohumları atmadan evvel toprağı ekime hazırlamak gerekir. Toprak derin bir şekilde sürülür. Diskaro veya tırmık ile düzeltilir. Gübreyi uyguladıktan sonra bir daha tırmıkla toprak düzeltilir. 4 kg azot dekar başına atılır. Ekim esnasında sıra araları 40-70 cm, sıra üzerininse 15-20 cm olması gerekir. Sıra üzerinde ya elle ekim ya da mibzerle ekim yapılır.

Bakla yetiştiriciliğinde sıra üzerinin mesafesi bakla türünün gelişme kuvvetine göre değişiklik gösterir. Bazı çeşitler yukarı yönde büyürken daha az oranda kardeşlenme yapar. Bazı çeşitlerde ise durum bunun tam tersidir. Kardeşlenme çok ise sıra üzeri mesafesi daha geniş olur. Tohum ekiminden 15-20 gün sonra bitkiler çimlenir. Bitkiler 6 cm’e ulaştıklarından ilk çapalama gerçekleşir. İlk çiçeklemenin sonrasında ise 2. çapalama gerçekleşir.


Uygulama Aşamaları: Bakla yetiştiricliğinde yapmamız gereken belli başlı işlerler vardır. Bunlar şu şekildedir:

- Arazi seçimini yapın.

 - Ekim yerlerini belirleyin.

 - Toprağı işleyip uygun duruma getirin.

 - Toprak analizi yaptırın.

 - Tohum temin edin.

- Bölgenize uygun bakla çeşidini seçin.

 - Dikim aralıklarını belirleyin.

 - Yetiştirme tekniğini seçin.

 - Sıraları ya da ocakları oluşturun.

 - Tohum ekim zamanını tayin edin.

 - Tohumluk miktarını tayin edin.

 - Makine ile ekim yapılacak ise makine ayarını yapın.

 - Ekimi yapın.

 - Dikim aralıklarına özen gösterin.

 - Tohum ekim derinliğine özen gösterin.

- Ekimi ürünü elde etmek istediğiniz vakte göre yapın.

 - Toprağın tavlı olmasına dikkat edin.

 - Can suyu verin.

 - Uygun sulama sistemi seçin.

 - Toprak tavlı değil ise sulama yapın.
-- Sponsorlu Bağlantılar --

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Dikkat: Rahatsızlık durumunda mutlaka doktora danışınız. Sitedeki yayınlar yalnızca bilgilendirme amacı taşır. Doktor muayenesi veya tedavisi yerine kullanılamaz.