13 Eylül 2016 Salı

Brokoli Nasıl Yetiştirilir?

-- Sponsorlu bağlantılar --

Lahanagiller familyasından olan brokoli İtalya yarımadası ile özdeşleşmiştir. Eski dönemlerden beri brokoliden lahana benzeri bitki olarak bahsedilmiştir. İtalyan göçmenlerin Amerika kıtasına yerleşmesi ile 20. Yüzyılın başlarında brokoli dünya çapında tanınmaya başlamıştır.  Avrupa'da ayrıca 1988 yılında brokoli ve karnabahar karışımından elde edilen bir tiki yetiştirilmiş ve buna da broccoflower adı verilmiştir.

Minyatür bir ağacı andıran brokoli, vitaminler ve diyet lifleri açısından zengin bir sebzedir. İçerdiği kalsiyum çocuklarda kemik gelişimine yardımcı olmakta yaşlılarda ise kemik erimesine karşı koruyucu olabilmektedir. Ayrıca, içerdiği potasyum sayesinde hipertansiyon ve obezite ile savaşan bir sebze olarak karşımıza çıkmaktadır.

Kalp ve bir takım kanser hastalıklarına karşı koruyucu olan brokoli, içerdiği yüksek liften dolayı diyabette de kullanılır. Bir diğer bilinen özelliği ise ülser hastalığına neden olan Helicobacter pyroli bakterisinin etkinliğini düşürmesidir.


Morfolojik olarak brokoli karnabahara çok benzemektedir. Soğuk iklim sebzesi olan brokoli yeşil renkli olup, etli ve kalın çiçek sağları ve olgun hale gelmemiş çiçek taslaklarından oluşmaktadır. Sebze ana baş (100-400 gram) adı verilen taç ve küçük başlardan (10-100 gram) oluşur. Olgun sebzenin gövdesi 50-90 cm uzunluğundadır. Boğum aralarının daha uzun olması brokoliyi lahana ve karnabahardan ayırır. Brokoli yetiştiriciliğinde dikimden hasada  45-130 gün kadar süre geçmektedir. Bölgenin yetiştirme koşulları çeşit seçiminde önem kazanır.

Brokoli nasıl yetiştirilir?

İklim
Brokoli iklim talebi açısından karnabahara benzetilmektedir. Brokoli yazın sıcak ve kurak havalardan olumsuz etkilenir. Kışın ise düşük sıcaklık ve ağırı yağışlar brokoliyi olumsuz etkiler. Aslında sıcak ve kurak havalar sebzenin gelişimi için iyidir, ancak çiçek taslakları gevşek ve dağınık yapılı sürgünler oluşturarak normal bir gelişme gösteremezler ve hasat sonrasında pörsürler.

Yazın sıcaklığın 20 derecenin üstüne çıktığı yerlerde brokoli yetiştirme pahalı olmaktadır. Sıcaklığın artması kalitesiz baş ve yan süngülerinin çoğalmasına neden olur. Gelişme döneminde düşük sıcaklık brokoliyi olumsuz etkilemez. Ancak hasat dönemlerinde hafif donlar bile sebzeye zarar verebilir. Olgunlaşmamış çiçek taslaklarının rengi kahverengileşir.  Yağışların eşlik ettiği düşük sıcaklıklar sebzeleri çürütür. Brokoli yetiştirmede kaliteli ürün elde edilmesi isteniyorsa, hasat olgunluğu süresinde havalar serin olmalıdır.


Toprak
Toprak açısından çok seçici bir sebze olmamasına rağmen kaliteli bir ürün elde etmek için iyi su tutan, ağır ve pH değeri 6.5’in üstünde olan, organik maddeler açısından da zengin topraklar yetiştiricilik için tercih edilmelidir. Topraklarda münavebe uygulanmalıdır. Minimum üç yıl boyunca aynı topraklarda lahanagillerden bir sebze yetiştirilmemiş olmalıdır. Toprak işlenmeli, derin sürüm yapılarak 2-3 yılda bir yüzey tabakasının altındaki sert tabaka kırılmalıdır.

Gübreleme
Gübrelemede toprak yapısı, sebzenin çeşidi, bölge ve toprakta bulunan organik maddelerin miktarı önemlidir. Bundan dolayı mümkünse toprak yetiştiricilik öncesinde analiz ettirilmeli ve önerilere göre gübreleme yapılmalıdır. Fosforlu ve potasyumlu gübrelerin tamamı dikim sırasında verilmelidir. Azotlu gübrenin ise 1/3 lik kısmı dikim sırasında verilmelidir. Kalan 2/3 lük miktarı ise dikimden bir süre sonra ve sebzenin ana başları hasat edildikten sonra 2 dönemde verilmelidir. Brokolinin yetiştirileceği araziye sonbahar aylarında 2-3 ton ahır gübresi verilir ve derin sürüm yapılır. Daha sonra tarla tezekli bir şekilde bırakılır. İlkbahar aylarında yağmur ve karların etkisi ile dağılan tezekler daha yüzeysel bir sürüm yapılarak dağıtılır. Öncesinde fosforlu gübre pulluk altına verilir.


Yetiştiricilik
Brokoli yetiştiriciliği tohum ile yapılmaktadır. Bölge hava koşullarına, sebzenin çeşidine ve hasat zamanına göre ekim ve dikim zamanı değişiklik göstermektedir. Sonbahar yetiştiriciliği için tohumun ekimine Haziran-Temmuz aylarından başlanır. Kış ayları ılıman geçen bölgelerdeyse erken ilkbahar dönemi yetiştiriciliği için Eylül-Ekim aylarında ekime geçilir. Yastık ya da viyollerde yetiştirilen fideler tohumların ekiminden ilkbahar üretimi için 6-8 hafta, sonbahar ürünü için 4-5 hafta sonra dikilecek büyüklüğe ulaşırlar.

Yetiştiricilik fide ile yapılacaksa gereken tohum miktarı 20-30 gramdır, tarlaya direkt tohumla ekim yapıldığında bu miktar 85-140 grama çıkmaktadır. Başlıca yerlerine sıra üzeri 30-50 cm, sıra arası 45-70 cm olacak şekilde dikilmelidir. Bu ölçüler azaldığında ana başlar küçülür ve yan dalların oluşması engellenir.



Düzenli olarak yabancı ot kontrolü ve çapalama yapılmalıdır. Bitki zararlılarından olan lahana kelebeğine, emici böceklere ve diğer böceklere karşı dikimden hasattan 3 hafta öncesine kadar düzenli olarak ilaçlama yapılmalıdır.

Hasat
Çiçekler tomurcuklarını açmadan önce hasat yapılmalıdır. Tomurcuklar açtıktan ve sarı çiçek petalleri görüldükten sonra brokoli kalitesini kaybeder. Ortada bulunan ana baş kesildikten sonra yan taraftaki sürgünler büyümeye devam eder ve daha küçük başlar oluştururlar. 2-3 günde bir hasat bir vejetasyon döneminde 4-6 defa yapılır. Hasadın şekline, ürünün çeşidine, dikim sıklığına ve yetiştirme şekline göre değişerek ortalama hasat 2000-3000 kilo arasında değişiklik gösterebilir. Hasat edilen brokoliler oda sıcaklığında yaklaşık 3 gün içerisinde sararırlar ve yeme kalitesini kaybederler.

-- Sponsorlu Bağlantılar --

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Dikkat: Rahatsızlık durumunda mutlaka doktora danışınız. Sitedeki yayınlar yalnızca bilgilendirme amacı taşır. Doktor muayenesi veya tedavisi yerine kullanılamaz.