20 Eylül 2016 Salı

Kabak nasıl yetiştirilir?

-- Sponsorlu bağlantılar --

Kabak, kabakgillerden yaz sebzesi bir bitkidir. Kabağın anavatanının Kuzey Amerika olduğu düşünülmektedir. Ülkemizde neredeyse her yerde yetişebilen otsu kabak bitkisi, birkaç metreye kadar uzanan köşe kesitli sürüngen gövdeye sahiptir. Gövdesinin üzerinde bitkinin tutunmasını sağlayan sülüklerle dikene benzeri sert tüyler vardır. Sarı renkli tek evcikli çiçeklerinin taç ve çanak yapraklarının altı bitişiktir. Bitkinin kabak ismi verilen meyvesi sulu ve etlidir. İçerisinde kabak çekirdeği adındaki tohumları bulunur. Taze sebze haliyle çeşitli zeytinyağlı, sade ve etli yemeklerde kullanılır. Bu meyvenin epey olgunlaşmış tohumlarını çıkarıp kavurarak çerez yapmak da mümkündür. Bazı yörelerde kabağın erkek çiçeklerinin toplanarak dolma yapımında kullanılan asma yaprağı gibi kullanıldığı da bilinmektedir. Yine kabak adı altında kışlık tatlı olarak da yetiştirilen bir çeşidi vardır. Ülkemizde süs amacıyla kullanılan kabak çeşidi de yetiştirilir.


Ekolojik İstekleri

Sıcak ve ılık iklimlerin bitkisi olan kabak bitkisi, soğuklardan korkmaktadır. Sıcaklığın -2, -3 derecelerine düşmesi kabak için donarak ölmenin habercisidir. Kabak tohumlarında normal çimlenme görebilmemiz için toprak sıcaklığının 10-12 derece olması gerekmektedir. Kabak bitkisi yazları çok sıcak ve kurak olan hava şartlarını da sevmez. İlkbahar ekiminde tohumların çok bekletmeden yerlerini ekilip, hasat zamanında aşırı sıcaklara bırakılmamaları gerekir. Sonbahar ekimindeyse uygun tarih ağustos içerisinde veya eylül başıdır.

Kabak bitkisi, nitelikleri abartı seviyelere gelmediği sürece pek çok toprak türünde yetişebilir. Kumlu ve çok ağır topraklar dışında bütün topraklarda yetiştiriciliğinin yapılması mümkündür. Geçirgen, sus tutma kabiliyeti gayet iyi, derin, mineral ve organik maddeler açısından zengin olan tınlı topraklar kabak bitkisinden en iyi ürün almak için tercih etmemiz gereken topraklardır. Kumlu topraklarda da ticari gübre ve çiftlik gübresi kullanımı ile kabak yetiştiriciliği mümkündür. Toprak pH değerinin 6-7 civarı olması gerekir.

Kabak ışığı seven bir bitki çeşididir. Ağaç altlarında ve gölgeli yerlerde kabak yetiştirilmez. Kabaklarda vegatasyon süresi yaz çeşitlerinde yaklaşık 100, kış çeşitlerindeyse 180-200 gün olmaktadır.

Kabak bitkisinin yazlık ve kışlık diye iki çeşidi vardır. Yazlık ve kışlık kabakların da kendi aralarında çeşitleri vardır. Kabaklarda meyvelerin irilik, renk, dilimlik, renk ve et karakterlerine göre çeşitleri arasında önemli farklar bulunur. Girit ve Sakız kabaklarının yer aldığı yazlık uzun türlerde meyveler sebze şeklinde değerlendirildiği normal hasat zamanlarında 10-25 cm boya ve 3-10 cm çapa sahiptir. Bu kabak çeşitleri şayet tohumluğa bırakılırsa 30-50 cm boy ve 10-15 cm çapa sahip olabilirler. Bu sebzeler yemek olarak kullanılır ve çok lezzetlidir.

Yaz kabakları içerisinde bulunan asma kabakları, olağan hasat zamanlarında 1-1,5 metre uzunluk ve 5-10 cm çapta olurlar. Yine yazlık kabaklardan biri olan su kabaklarının da sap kısmı dar ve uzun, dip kısmı ise şişkin ya da bazı çeşitlerdeki gibi koza biçiminde orta kısmı boğumlu olan 40-50 cm uzunluk ve 15-20 cm kalınlıkta olmaktadır. Yazlık kabakların meyve rengi sarı, yeşil, beyaz gri (sakız), koyu yeşil ve turuncudur. Su kabakları dekoratif olarak kullanılır.

Üretimi

İklim koşulları ve üretim vakti dikkate alınıp toprakta işleme gerçekleştirilir. Ekim ve dikimden evvel bir ya da iki kez toprak sürülür. Tırmıkla geçmek suretiyle toprak düzeltilir. Toprağın sıcaklığı 10- 12 derece olduğunda ekim ya da dikim yapılır. Erkenci kabak yetiştiriciliğinin genellikle yapıldığı kabak çeşitleri yazlık ( Girit, Sakız) kabaklardır.

Fide üretiminde saksı ya da plastik torbalara önceden hazırlanan harç materyali koyulur.

Her torba veya saksıya 2 ya da 3 tane kabak tohumu ekilir. Ekilen tohumlar çimlendikten sonra gelişimi en iyi olan bir fide bırakılır, diğer fideler sökülüp atılır. Fideler ekolojik şartlar elverişli olduğu takdirde, 4-5 yaprağa ulaştıkları dönemde, esas yetiştirme yerleri olan alanlara topraklı olarak dikilirler. Dikimin bir gün öncesinde fideleri topraklı dikebilmek adına torbalar ve saksılar mutlaka sulanmalıdır. Böylece topraklı fideler daha erken mahsule yatacağından erkencilik sağlanır. Bu işlemlerin ardından köklerin zarar görmemesine özen gösterilmelidir. Toplu halde büyüyen ve kol atmayan kabak fidelerini 60-80 cm sıra aralığında ve 50-60 cm mesafelerle sıra üzeri olacak şekilde ocaklara dikmek gerekir.

Direk olarak tohum ekimi yöntemiyle gerçekleştirilen yazlık kabak üretiminde, toprak sıcaklığının 10-12 derecenin üzerine çıkmasıyla ekime başlanır. Önceden hazırlanan üretim alanlarına toplu halde büyüyen ve kol atmayan yazlık kabak türleri, 60-80 cm boyunda sıra üzeri ile her ocakta 2 ya da 4 adet tohum bulunacak biçimde ekilir.

Yazlık kabaklar tekli masura biçiminde yetiştirilmektedir. Dallanma süreci başlayan kabak bitkilerinin masuraların boyun noktalarında olacağı biçimde masuralar açılır. Kestane kabakları ve kışlık bal kabakları çok dallandıkları ve fazla boy attıkları için, bu kabak çeşitlerinin sıra arasını 240-300 cm ölçüsünde, sıra üzerini de 60-140 cm ölçüsünde ayarlayacak biçimlerde ekmek gerekir. Kabak tohumlarını toprağın tav durumunu ve karakterini göz önünde bulundurarak 3-5 cm derinliğe ekmek gerekir. Tohum ekiminin sonrasında ocakların üstü kaymak bağlamışsa kaymak bağlayan bu tabaka çepinle kırılır. Tohum ekiminin 4-8 gün sonrasında çimlenme gerçekleşir ve bitkiler toprağın üzerine çıkar. Bitkilerin büyüme sürece başladığı zaman, özellikle de dallanan kabak türlerinde ilk sürgünün 5-6 yaprak bulundurduğu dönemde sürgün ucunu kesmek suretiyle dallanmayı teşvik etmemiz mümkün olacaktır.
-- Sponsorlu Bağlantılar --

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Dikkat: Rahatsızlık durumunda mutlaka doktora danışınız. Sitedeki yayınlar yalnızca bilgilendirme amacı taşır. Doktor muayenesi veya tedavisi yerine kullanılamaz.