21 Eylül 2016 Çarşamba

Kereviz nasıl yetiştirilir?

-- Sponsorlu bağlantılar --

Bir kış sebzesi olan kerevizin yaprak sapları ve kökü sebze olarak değerlendirilmektedir. Kereviz tohumu için üretilmesi halinde 2 yıllık, sebze için üretiliyor ise tek yıllıktır. Kerevizin üretim alanıyla ekin alanı yıllar içerisinde değişiklik arz etmektedir. Türkiye’de 1200-1500 hektarlık alanda 18.000-20.000 ton civarı kereviz üretimi yapılmaktadır.

Kereviz protein ve karbonhidrat açısından fakirdir. Vitamin ve mineral açısından zengin olan kereviz insan sağlığı için önemli bir yere sahiptir.

Dünyanın pek çok yerinde kereviz yetiştiriciliği yapılmaktadır. Kerevizin anavatanı Avrupa, Hindistan, Amerika ve Avustralya olarak kabul edilmektedir. Avrupa’nın pek çok bölgesinde, özellikle de Akdeniz kıyı şeridinde bulunan çukur arazilerde, bataklıklarda ve akarsu vadilerinde yabani kereviz formları bulunmaktadır.

Tanımı ve Önemi

Yüzyıllar boyu tıbbi bir bitki olarak yetiştirilen kereviz bitkisinin sebze olarak kültüre alınmasının zamanı diğer sebzelere göre oldukça sonraları gerçekleşen bir gelişmedir. Bugün gerek halk arasında ve gerekse modern tıpta yaygın şekilde kullanılan kereviz, yapısında içerdiği vitamin ve başka maddeler sebebiyle sinirleri yatıştırma, iştah açma gibi özellikleri barındırmasının yanı sıra mafsal ve böbrek hastalıklarının tedavisi amacıyla da kullanılabilen son derece şifalı özel bir bitkidir.



 Ekolojik İstekleri

Kışları ılık, yazlar kurak ve fazla sıcak olmayan yerlerde gelişimi çok iyidir. Yetiştirme zamanında optimum sıcaklık değeri 15-20 derecedir. Yüksek ya da düşük sıcaklık değerleri kereviz için iyi değildir. 30 dereceniz üzerine çıkan sıcaklıklar kerevizi olumsuz etkiler. Kereviz tohumlarının toprakta çimlenmeleri için en az 4 derece sıcaklık gerekmektedir. -1 dereceye kadar dayanabilen kereviz bitkisini ilkbaharda yaşanan geç donlar olumsuz etkiler. -2 derecedeki sıcaklık değerlerinde toprak içerisinde bulunan kereviz köklerinin yumruları hasar görür. -10 derecenin altındaki düşük sıcaklık değerleri kereviz bitkilerini vernalizasyona uğratır. Bunun sonucunda da erken çiçeklenme olayı yaşanır. Vernalizasyon olayı yaşandığında bitkilerin yaşı ne kadar büyük olursa çiçeklenme yüzdesindeki artış da o kadar fazla olur. Vegetatif aşamadan generatif aşamaya geçişte kereviz için en önemli etmen düşük sıcaklık değerleridir.

Kereviz bitkisinin sevdiği iklim çeşidi serin ve ılık iklimdir. Nemli deniz kıyıları ile kuvvetli topraklarda kerevizden bol miktarda mahsul alınır. Soğuklara oldukça dayanıklı olan kereviz kurak ve sıcak koşulları sevmez. Kereviz için en iyi gelişme iklimi, yağışın gelişme periyodu sırasında düzenli olarak dağıldığı ve nispeten serin olan iklim tipleridir.

Kerevizler ışık şiddeti ve miktarına fazla tepki göstermez. Bununla birlikte ışığı da fazla sevmez. Kerevizlerin gölgelik alanlarda gelişimleri daha iyidir. Kerevizler için fazla rüzgar da iyi bir durum değildir. Bununla beraber havadar alanları severler. Havasız ve ücra yerlerde kerevizin gelişim hızı düşer. Ayrıca bitkide türlü mantari hastalıklara da rastlanır.

Toprak istekleri bakımından seçici olmayan kereviz bitkisi, bununla birlikte pek çok bitki gibi kumlu-tınlı toprakları sever ve böyle topraklarda daha iyi gelişim gösterir. Hafif bünyeli topraklarda üretim yapılması halinde bitkinin düzenli beslenme ve gübreleme ihtiyaçları sağlanmalıdır. Kereviz bitkileri killi topraklarda üretildiği takdirde yumruların ufak kalması durumu oluşur. Toprağın pH değerine gelindiğinde uygun değer 7 civarıdır. Toprakta bulunan humus oranının artışı yumru kalitesi ve büyüklüğüyle doğru orantılıdır.

Önemli Çeşitleri

Kereviz sebzesinin iki çeşit üretim şekli vardır. Bunlar kök kereviz ve sap kerevizdir. Bu iki kerevizin aralarındaki farkları şu şekilde açıklayabiliriz:

Sap kerevizin sapı yenirken kök kerevizin kök kısmı yenir. Kök kereviz çeşidinde depo kök yapısı oluşur. Sap kereviz türünde ise bu oluşum şekli bulunmamaktadır.

Üretimi

Kerevizlerde meydana gelen tohumlar esasen bir meyvedir. Kerevizin tohumları çok ufak bir boyuta sahiptir. Kereviz sebzeler arasında en küçük tohumlu sebzelerden biri olarak nam salmıştır. Kereviz tohumlarının kendilerine has özel bir kokusu vardır. Tohumlardaki bu kokunun nedeni tohumun bünyesinde yer alan yağlardan dolayıdır. Tohumlarda bin dane ağırlığının gramaj değeri 0,35-0,50 arasıdır. Bir gramda yer alan toplam tohum miktarı ortalama olarak 2000-3000 tane arası değişim göstermektedir. Kereviz tohumlarında minimum düzeyde çimlenme gücünün yüzde 75 olması istenmektedir. Kontrollü şartlarda saklanan kereviz tohumları çimlenme özelliklerini yaklaşık olarak 15 yıl civarı muhafaza edebilmektedir. Kereviz tohumlarının çimlenebilmesi için en ideal sıcaklık değeri 20 – 30 derecedir. Tohumlar bu sıcaklık değerinde 14-15 gün içerisinde çimlenme süreçlerini tamamlar.

Kereviz üretiminde kullanılacak olan toprak, ekim ya da dikim işlemleri öncesinde çok iyi şekilde hazır hale getirilmelidir. Bu sebepten dolayı toprağın birkaç kez derin bir biçimde sürülerek işlenmesi gerekmektedir. Ekim ile dikimden önce de toprağı bir kez daha derin bir biçimde sürmek gerekir. Sürmenin yanı sıra dekara 4:4:8 oranla fosfor, potasyum ve azot içeren gübremin verilmesi gerekmektedir. ( 12 kg P, 12 kg N, 24 kg k ).

Kereviz yetiştirme biçimlerinde doğrudan yetiştirmenin yanı sıra tohum ekimi ile üretim seçeneği de mevcuttur. Fakat birçok ülkede olduğu gibi ülkemizde de kereviz bitkisinin yetiştiriciliği fide ile gerçekleştirilmektedir. Sonbaharı ılık ve vegetasyon dönemi uzun geçen bölgelerde direk tohum ekimiyle gerçekleştirilen kereviz yetiştiriciliğinde iyi sonuçlar almak mümkün olmaktadır. Fakat direk tohum ekiminin yerine fide dikimiyle gerçekleştirilen kereviz yetiştiriciliği daha fazla tercih edilen yetiştiricilik yöntemidir. Kereviz fidelerini ya hiç şaşırtmadan ılık yastıklarda veya kasalara ekip orada çimlenen toprak üstüne daha sonra da ılık yastıklara şaşırtılması şeklinde yetiştirilir.
-- Sponsorlu Bağlantılar --

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Dikkat: Rahatsızlık durumunda mutlaka doktora danışınız. Sitedeki yayınlar yalnızca bilgilendirme amacı taşır. Doktor muayenesi veya tedavisi yerine kullanılamaz.