21 Eylül 2016 Çarşamba

Portakal nasıl yetiştirilir?

-- Sponsorlu bağlantılar --

Kış aylarının favori meyvesi olan portakalı bilmeyen yoktur. Parlak kabuğu, yuvarlak şekli ve sıcacık turuncu tonuyla adeta bir güneş timsalidir. Günümüzde elmadan sonra dünyada en çok tüketilen meyve unvanının da sahibidir. Hastalıklara deva olan, hediye olarak verilen, sofra tasarımında kullanılan portakal, az bulunduğu için yüzyıllar boyunca lüks bir meyve kimliğinde kalmıştır.

Portakalın anavatanı Çin’dir. Sonraki dönemlerde İspanya ve bütün Akdeniz ülkelerine yayılan portakal, Amerika ve Güney Afrika gibi sıcak iklimin hakim olduğu bölgelerde de yetiştirilmeye başlanmıştır.

Portakalın ince kabuklu, yafa, Washington Navel, Valensiya, karın kısmı genişçe meme portakalı gibi çeşitleri ülkemizde özellikle Mersin ve Antalya’da yetiştirilmektedir. Portakal, besin değeri açısından zengin ve insanlar tarafından sevilen bir meyve türüdür. Vitamin açısından zengin olan portakal, özellikle de bol miktarda C vitamini barındırır. İçerdiği vitaminlerle kış hastalıkları olan grip, nezle ve soğuk algınlığı gibi hastalıklara karşı ilaç niteliğindedir. Genellikle kabuğu soyulup taze haliyle tüketilen portakalın suyundan da çokça yararlanılmaktadır. Özellikle sıcak yaz günlerinde bir bardak portakal suyu serinletici özelliğiyle çok rağbet görmektedir. Bol miktarda kesecik bulunduran kabuğu şeker ve parfüm sanayilerinde kullanılmaktadır.


Çeşitleri

Turunçgil üretiminin yarısını teşkil eden portakalın bazı önemli çeşitleri:

Washington Navel: Ülkemizde Akdeniz’de yetişen en eski göbekli portakaldır. Brezilya’da doğal mutasyonla ortaya çıktığı bilinmektedir. 1945’te Kaliforniya’dan Antalya’ya getirilmiştir. Sonrasında ülkemizde bu noktadan yayılan portakal çeşidi orta büyüklükte ve yuvarlaktır. Verimli bir portakal türü olmakla birlikte genel olarak periyodisite göstermez.

Meyvenin kabuğu orta incelikte, hafif pürüzlü, koyu portakal rengindedir. Taşıma ve depolamaya elverişli bir portakal türüdür. Yuvarlak ya da yuvarlağa yakın bir şekilde olan meyvelerin uç kısmında büyüklüğü değişen göbek kısmı bulunmaktadır. Portakal rengindeki meyve eti, lezzetli, gevrek ve aromalıdır. Genellikle çekirdeksiz olmakla beraber nadiren 1-2 tane çekirdeğe rastlanabilir.

Orta erkenci bir türdür. Kasım sonu ile ocak ayı ortalarında olgunlaşmaktadır. Sıcak ve kuru rüzgar, aşırı soğuk gibi faktörler meyve dökümlerini meydana getirir. Ülkemizdeki çok lezzetli, sofralık çeşitlerden biridir. Thompson, Fisher ve Atwood gibi tipleri vardır.

Genel İstekleri

Ülkemizde narenciye yetiştiriciliğinin yarısına sahip olan portakal yetiştiriciliği, sarf edilen sermaye, emek ve zamanın heba olmaması için; çeşit seçimi, bahçe planlaması ve ekolojik isteklere özen gösterilmelidir. Bir portakal bahçesi tesis edilirken ilk yapılması gereken kontrol çevre özelliklerini tespittir.

Toprak İsteği

Dikim öncesinde dikimin yapılacağı arazi toprağı analiz ettirilmelidir. Bahçe tesis edilecek toprağın minimum 1,5-2 metre derinlikte olması gerekir. Üzerinde durulması gereken asıl konuysa, yetiştiriciliğin gerçekleştirileceği toprağın havalanan bir yapıda olmasıdır. Turunçgil köklerinin yüksek oranda oksijen istemesi sebebiyle kökler havasızlığa karşı hassastır. Havasızlık halinde boğulma tepkisi görülecektir. Bu nedenle ekim yapılacak toprak, süzek ve havalanan karakterde olmalıdır. Portakal yetiştiriciliğinde ideal kök derinliği 30 ile 90 cm arasındadır. Toprakta havalanma oranı düştükçe ağacın kökleri yüzeye doğru çıkar. Kökler yatay biçimde ve elverişli toprak şartlarında anaçlara da bağlı olarak 7,5 metre uzaklığa yayılabilmektedir.

Portakal yetiştirmek için en ideal toprak tipleri, iyi drene olabilen, hafif veya orta ağır, tınlı, killi tınlı, kumlu tınlı ve iyi havalanabilen topraklardır. Portakallar taban suyu seviyesinin yüksek olduğu toprakları sevmez. Bu tarz yerlerde drenaj yapmak gerekir. Fazla kireçli ya da ağır topraklar da turunçgillere uygun topraklar değildir.

Taban suyu seviyesinin 1,5-2 metreden aşağı olması gerekir. Gevşek, havadar, su geçirgenliği iyi, orta bünyeli topraklar portakalların yetiştirilmesine uygundur. Toprağın ideal pH değeri ise 5,5-6 arasıdır. Portakal ağaçlarında emici köklerin %90’lık bölümü toprağın ilk 90 cm’lik katmanında yer alır. Saçak kökler genellikle 5-120 santimetreye varmaktadır. Dikim öncesinde minimum 120 santimetreye kadar topraktan örnek almak gerekir. Eğim %3 ya da üzeri bir değerde ise teraslama yapmak gerekir. Toprağın taşıdığı kireç oranına bakılmalıdır. Kireç oranının %5’ten fazla olması halinde demir, potasyum gibi elementlerin alımı etkilenecektir.

Bunun dışında portakal bahçesinin kurulacağı toprakta bulunması gereken fiziksel özellikler:

- Tın oranı yaklaşık %20 olmalı.

- Kil oranı %20’den fazla olmamalı. Kum oranıysa yaklaşık %50 olmalı.

- pH hafif asit ya da nötr olmalı. Hafif alkali de olabilir.

- Toprağın geçirgenlik değeri 10-20 cm/saat olmalı. Bu değerin fazla olması halinde toprak fazla süzek olacağı için gübre ve besin maddeleri yıkanmayla akıp gidecektir.

- Toprakta bulunan tuz miktarının %0,30’u geçmemesi gerekir. Drenajsızlık ve yanlış sulama teknikleri de tuzluluk oranını artıracaktır.

- Toprağın içerdeği boşluk önemlidir. Toprakta bulunan gözenek oranının ’dan aşağı olmaması gerekir. Düşükse havalanmaz ve elverişsiz olur.


İklim İsteği

Ülkemizde genellikle Güney Ege ve Akdeniz’de, uygun iklim şartlarının sağlandığı yerlerde portakal yetişebilmektedir. Portakal yetiştiriciliği konusunda ilk akla gelen iklim faktörü sıcaklıktır. Portakallarının yayılma prensibinin önündeki en büyük engel düşük sıcaklık değerleridir. Düşük sıcaklıklar sebebiyle portakallarda meyve kalitesi ve verimliliği düşer. Portakal yetiştiriciliğinin önündeki en büyük engel düşük sıcaklıklardan kaynaklanan don olayıdır. Düşük sıcaklıklara dayanıklılık konusunda türden türe değişiklik bulunmaktadır. -2 derecenin aşağısındaki sıcaklıklar portakal için zararlıdır. Don olayının ne kadar sürdüğü söz konusu zararın oranını etkilemektedir. Rüzgar da portakal ağaçları için önemli bir iklim faktörüdür. Sert rüzgarlar meyve dökümü, ağaçların kırılması gibi sonuçlar doğurabilir.
-- Sponsorlu Bağlantılar --

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Dikkat: Rahatsızlık durumunda mutlaka doktora danışınız. Sitedeki yayınlar yalnızca bilgilendirme amacı taşır. Doktor muayenesi veya tedavisi yerine kullanılamaz.