19 Eylül 2016 Pazartesi

Trabzon Hurması Yetiştiriciliği

-- Sponsorlu bağlantılar --

Trabzon hurması Ebenaceae familyasından olan çok senelik bir bitki çeşididir. Anavatanı Çin olan Trabzon hurmasının çok eski zamanlarda Çin’den Japonya’ya getirilerek ürtimine başlanmış. Daha sonraki senelerde Japon halkının en çok sevdiği ve en çok tükettiği meyve halini almıştır. Trabzon hurmasının Japon elması ya da Kaki şeklindeki isimleri de kaynaklarda yer almaktadır.

Dünyada olduğu gibi ülkemizde de kısıtlı olmakla beraber iç-dış pazar şansı gayet yüksektir. Trabzon hurmasıyla alakalı Karadeniz ve Akdeniz Bölgesi’nde toplamda seksen tip üzerine çalışmalar yapılmıştır. Bunun yanı sıra yurt dışından da 70 kültür türü getirilip üretimine başlanmıştır.

Trabzon hurması A vitamini ve askorbik asit açısından zengin bir bitkidir. Hem meyvesinde hem de olgun meyvesinin yenilmeyen kabuk çevresinde meyvenin etine kıyasla daha fazla miktarda asforbik asit vardır. Ayrıca meyvenin iç bölümünden kabuk bölümüne yaklaşıldıkça askorbik asit konsantrasyonunda da artış gözlemlenmektedir.

Trabzon hurmasının önem arz eden özelliklerinden birisi burukluktur. Bu burukluğun sebebi Trabzon hurmasının içerisinde barındırdığı fenolik bileşiklerinden kaynaklanır. Meyvenin yüksek oranda barındırdığı askorbik asit ile fenolik bileşikler meyveye antioksidan özelliği katmaktadır.

Günümüzde insanlığın en korkulu rüyalarından biri halini alan kanser hastalığının karşısında içerdiği bileşikler ile yüksek antioksidan özelliği bulunduran Trabzon hurması üstüne gerçekleştirilen çalışmalar daha da önem kazanmıştır.

Trabzon hurmasının Türkiye’ye hangi tarihte geldiği bilinmemektedir. Net tarih bilinmemekle beraber çok eski zamanlardan beri Trabzon hurması yetiştiriciliği ülkemizde gerçekleşmektedir. Subtropik ilkim meyvelerinden biri olan Trabzon hurması Türkiye’de en fazla Akdeniz Bölgesi’nde yetiştirilir. Trabzon hurması kışın yapraklarını döktüğünden dolayı daha serin bölgelerde yetiştirilmektedir. Özellikle Marmara, Ege ve Karadeniz Bölgeleri’nde bol miktarda Trabzon hurması yetiştiriciliğine rastlamak mümkündür.

Trabzon hurması Diospyros cinsine girmektedir. Diospyros'un kelime manası; Dios

(Jüpiter, Baştanrı) ile Pyros (dane) sözcüklerinin bir araya gelmesi ile oluşan Tanrıların yiyeceği demektir. Meyvelerinin leziz tatları ve güzel görünümleri nedeniyle bu ismi almaktadır.

 

Trabzon Hurmasının Botanik Özellikleri

Trabzon hurmasının ağacından kök sistemi, hangi anaç türünün kullanıldığına göre değişiklik arz etmektedir.

Meyveleri yenebilen kültür türlerinin anacı kazık köklü olmakla birlikte az oranda saçak kökler de bulundurur.

Ağacın gövdesi gri renge sahiptir. Kullanılan anacın yaşı ve kuvvetine göre ağaç gövdesi 12-35 cm çapa, 5-6 metre boya sahip olmakla birlikte 12 metre boya ulaşabilen ağaçlar da mevcuttur.


Trabzon hurması özellikleri ve çeşitleri:

Buruk: Meyvesi yuvarlak-basık, orta-iri ve yüksek oranda verime sahiptir. Meyvenin kabuğu parlak, turuncu-kırmızı ve sert yapıdadır. Meyvenin eti ise açık sarı-turuncudur. Etin rengi tozlanmayla değişiklik göstermez.  Meyve kalitesi yüksek olmakla birlikte raf ömrü oldukça kısadır. Ağacı dik büyür ve kuvvetlidir.

Hachiya: Meyvesi iri 230 gramdır. Uç bölümü yuvarlaktır. Meyvenin kabuğu turuncu renge sahiptir. Ağacı dikine ve kuvvetli büyür. Meyve etinin rengini tozlanma değiştirmez. Hachiya türü Japonya’da kurutmalık şeklinde kullanılmaktadır.

Saijo: Çeşitler arasında en eski olanlarındandır. Meyvesi küçük-orta iriliğe sahip, dikdörtgen-koniktir. Meyvesinin eti turuncudur. Bu çeşidin meyvesinin rengi de tozlanmayla değişmez. Kurutmalık olarak kullanılmaktadır.

Buruk olmayan:

Fuyu: Yetiştiriciliği Japonya’da yapılan yapılan en önemli türdür. Meyvesi iridir, basık yuvarlak ya da köşelidir. Meyve kabuğu parlak, turuncu kırmızı ve serttir. Sıcak bölgelerde yetiştirilmesi halinde koyu kırmızı renge dönüşür. Meyve etinin rengi açık sarı ve turuncudur. Meyve etinin rengi tozlanmayla değişmez. Meyve kalitesi ile depolanabilme niteliği çok yüksektir. Ağacı orta erkenci ve kuvvetlidir.

Suruga: İri meyveli bir çeşittir. Meyvesi yuvarlak-basık, turuncu-kırmızı ve parlaktır. Meyvesinin eti açık sarı renkte ve tatlıdır. Meyve etinin rengi tozlanma sonucu değişikliğe uğramaz. Meyve kalitesi mükemmel olan çeşit depolamaya da uygundur. Çeşitler arasında en geççilerden biridir.

Izu: Meyvesi orta-iri, turuncu-kırımızı ve basıktır. Meyve etinin rengi açık turuncudur. Meyve etinin rengi tozlanmayla değişmez. Meyvesinin kalitesi çok yüksek olsa da verimi düşüktür. Ağacının gelişme kuvveti zayıftır. Çeşitler arasında en erkencilerdendir.


Genel İstekleri

Trabzon hurması subtropik iklim meyvesidir. Bunun yanı sıra sıcak ılıman iklim koşullarında da yetişebilme özelliğine sahiptir. Kışın ağacı yaprak döker. Bu sebeple düşük kış sıcaklıklarına karşı diğer subtropik meyvelere oranla daha fazla dayanıklılığa sahiptir. Genel anlamda -12 dereceye kadar dayanır. -18 derece sıcaklığa dayanabilen çeşitleri de mevcuttur. Çoğu Trabzon hurması çeşidinin kış dinleme gereksinimi 7,2 dereceden düşük sıcaklık değerinden 200-400 saattir. Akdeniz Bölgesi kıyı hattında odun gözü sürmesi martın ilk yarı kısmında, çiçeklenmeyse nisanın sonlarında gerçekleşmektedir. Trabzon hurmaları geç çiçeklendiklerinden dolayı ilkbahar donları onları etkilemez. Trabzon hurması çeşitlerinin olgun meyveler meydana getirebilmeleri için 140-160 güne kadar varan uzun bir zaman dilimine ihtiyaçları bulunmaktadır. Sert iken yenmesi mümkün olan çeşitlerin meyvelerini olgunlaştırabilmelerinin şartı diğer çeşitlere kıyasla daha fazla toplam sıcaklık olmasıdır.


Üretimi

Trabzon hurmasının ağacı aşı ve çelik yöntemi ile çoğaltılır. Fakat çeliklerin köklenmeleri çok zorlu bir işlem gerektirdiğinden genel olarak aşılama yöntemi tercih edilmektedir. Aşılama işlemi kalem ya da göz aşı şeklinde uygulanır. Bu işlem için anaçlara ihtiyaç duyulur.


Bahçe Tesisi

Bahçe yeri hazırlarken dikkat edilmesi gereken hazırlığa yaz aylarında başlamadır. Beslenmeyle alakalı sorunların oluşmaması için toprak analizinin yaptırılması ve çıkan sonuçlara göre gereken gübrelerin verilmesi gerekmektedir. Çok fazla yağışı olan, taban suyu sorunu bulunan yerlerde toprağın drenajını yapmak gerekir.
-- Sponsorlu Bağlantılar --

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Dikkat: Rahatsızlık durumunda mutlaka doktora danışınız. Sitedeki yayınlar yalnızca bilgilendirme amacı taşır. Doktor muayenesi veya tedavisi yerine kullanılamaz.