21 Eylül 2016 Çarşamba

Turp nasıl yetiştirilir?

-- Sponsorlu bağlantılar --

Turpun anavatanı Hindistan, Doğu Asya ve Orta Asya’dır. Turp eski zamanlara uzanan bir kültür bitkisidir. Brasscicaceae familyasındandır. Yıllık ya da iki yıllık kültür bitkileridir. Küçük kırmızı olan türlerine fındık, beyaz renkli türlerine kestane, siyah renktekilere de ayır turp denmektedir. İştah açıcı özelliğiyle turplar yemeklerle birlikte tüketildiği gibi çiğ olarak da tercih edilmektedir. Avrupa ve Güneydoğu Asya ülkelerinde pişirilip tüketildiği de olmaktadır.

Ülkemizde toplamda 170-175.000 ton civarı turp üretimi yapılmaktadır. Bu üretimin 20-25 bin tonluk kısmı bayır turpu, kalanları da diğer gruplar oluşturur.

100 gram taze turp, 1,2 gram protein, 5 gram karbonhidrat, 93,2 gram su, 0,7 gram selüloz ve 0,1 gram yağ içerir.

Kırmızı fındık ile diğer büyük yazlık ve kışlık turpların, besleyici özellikleriyle birlikte iştah açıcı özellikleri de tüketiminde önemli rol oynar.


Bitkisel Özellikleri

Kök: Turpların kök yapısı kazık köktür. Çimlenmenin ardından kazık kökler, türlere göre 10-15 ya da 30-35 santimetre derinliğe inebilir. Kazık köklerin boyuna büyüdükleri dönemlerde rengi beyazdır. Kazık köklerde türlere bağlı olarak 1/3 ve 2/3’lük bölümü gelişmenin ileri zamanlarında yumru haline dönüşür. Bazı türlerde yumru üstünde yan kökler meydana gelir. Bu durum yumru kalitesini düşürmektedir. Yan köklerin yayılma alanı 5-15 cm aralığında değişir. Toprağın yapısı sebebiyle çatallaşmalar oluşur. Turplar siyah, pembe, beyaz, erguvani ve karışık renklere sahip olabilirler.

Yaprak: Turpun yaprakları bitkinin üzerinden dairesel biçimde çıkar. Dairenin en dış kısmında yaşlı, en iç kısmında ise genç yapraklar vardır. Yapraklar uzun boylu bir sap üstünde bileşik yaprak görüntüsündedir. Bu yapraklar parçalı, kabarcıklı ve tüylü bir yapıdadır. Yaprakların kenarları düz ve dişli yapıda olabilmektedir. Erkenci turplarda bulunan yaprak sayısı ile büyüklüğü geççi turplara oranla azdır.

Çiçek: Turp bitkilerinde belli bir büyüklüğe ulaşılmasıyla türlere bağlı olarak sıcaklığın azlığı, gün uzunluğu ve tüm bunların beraber etkisiyle çiçeklenme oluşumu başlamaktadır. Çiçeklenme oluşumuyla birlikte turpların büyümesi durur. Çiçek sürgünlerinin boyu 60-150 cm’ye ulaşmaktadır. Çiçeklerde 4 taç yaprak, 4 çanak yaprak, 2 dişi organ ve 6 erkek organ bulunmaktadır. Çanak yaprakların rengi yeşil ya da yeşil sarıdır. Taç yaprakların rengiyse beyazdır. Tozlanma arı ile diğer  haşereler tarafından gerçekleştirilir. Çiçeklerde tozlanma ve döllenme için optimum sıcaklık 15-20 derecedir.

Ekolojik İstekleri

Cruciferae familyasından olan turplar serin ve ılık iklim sebzesidir. Aşırı sıcaklar ve soğuklar turplar için iyi değildir. Tohumların ekimi sonrasındaki çimlenme safhasında sıcaklı değeri 12-15 derece, çimlenme sonrasındaki gelişme dönemindeyse 14-15 derece olmalıdır. Sıcaklıkta artış, bitkide vegatatif büyümeyi hızlandıracağından dolayı yaprak sayısında artışa sebep olur. Bunun sonucunda da büyüme olumsuz etkilenir. Turp bitkisi küçük boyutta kalır. Sıcaklık 10 derecenin altına düşerse turpta sapa kalkma oranında artış gerçekleşir. Turpların su oranı fazla, kuru bölgesi az olduğundan dolayı bitkiler, sıcaklıkların düşmesinden daha fazla etkilenmektedir. Kuru madde oranı için en uygun sıcaklık 14-16 derecedir. Gün uzunluğu da turp oluşumunda ve çiçeklenme de etkilidir. Uzun gün koşulları bitkide çimlenmeyi teşvik ederek turp oluşumunu geciktirir.

Turp toprak isteklerinde seçicidir. Genellikle geçirgen, hafif bünyeli, derin ve tınlı toprakları sevmektedir. Toprak yapısında ağırlaşma turpta acılaşma, çatlama ve şekil bozukluklarına sebep olur. Bu sebeple ağır ve killi topraklar turp yetiştiriciliği için uygun değildir. Kumlu topraklarsa ticari ve organik gübrelerle desteklenmelidir. Toprağın pH derecesinin 6-7,4 arası olması gerekir. Sulamanın da düzenli olması gerekir. Su azlığı durumunda turpta çatlama meydana gelir.

Önemli Çeşitleri

Turpların türlü faktörlere bağlı olarak renk, irilik ve şekle göre sınıflandırmaları vardır.

Yuvarlak şekilliler: Ortalama uzunluğu 2,5-3 cm çapında olan yuvarlağa yakın şekilli turplardır. Saxa, scarlet globe, scarlet turnip gibi türleri vardır.

Uzun çeşitler: 12-14 cm ortalama uzunluğa sahip silindire yakın şekilli turplardır. Chartier, Cincinati market ve White icicle gibi çeşitleri vardır.

Küçük turp çeşitleri: Runde weisses, scarlet gem.

İri turp çeşitleri: Gournay, strasburger, delikates.

Renklerine göre turp türleri: Kestane turpu, kara (bayır) turp, fındık turp.

Üretimi

Uygun hava şartları sağlandığı takdirde turp, tohumları direk olarak yetiştirme alanlarına serpme ya da sıravari biçimde ekilme suretiyle yetiştirilmektedir. Fındık turpları tava ve tahtalarda, geniş yerlerde üretim yapılması halinde düze tohum ekilir. Kestane ve bayır turpları masuralarda veya tavalarda yetiştirilir.

Tohum ekiminin yapılacağı yer çok iyi şekilde işlenip ekime hazır hale getirilmelidir. Ekilecek toprağın, kültür bitkilerinin artıklarından veya yabani otlardan iyi şekilde temizlenmesi gerekir. 15-20 santimetre derinlikte işlenmelidir. Yeteri kadar gübre ile gübrelenmesinin ardından gübrenin karışması için freze ile işleme yapılır. Daha sonra türe göre tava, masuralar ve tahta hazırlanır. Fındık turplarını tava ve tahtalarda yetiştirmek gerekir. Geniş alanlarda üretim yapılması durumunda düze de ekim yapmak mümkündür. Ekim genellikle ağustos ayında yapılır. İklim şartlarına göre bu zaman değişebilir. Tohumları 10-15 santimetre sıra arası, 1,5-2 santimetre derinlikte, 3,5 santimetre sıra üzeri mesafede ekmek gerekir. Uygun koşullar sağlandığı takdirde 4-5 hafta içerisinde turplar hasat olgunluğuna erişecektir.

Kestane ve bayır turpları, masuralarda ya da tavalarda yetiştirilir. Tohumlar 10-15 santimetre sıra üzeri, 30-40 santimetre sıra arası ve 2-3 santimetre derinlikte olacak şekilde ocak usulüyle ekilir.
-- Sponsorlu Bağlantılar --

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Dikkat: Rahatsızlık durumunda mutlaka doktora danışınız. Sitedeki yayınlar yalnızca bilgilendirme amacı taşır. Doktor muayenesi veya tedavisi yerine kullanılamaz.