20 Ekim 2016 Perşembe

Ak acı bakla / Termiye / Yahudi baklası (Lupinus albus)

-- Sponsorlu bağlantılar --

Ak acı bakla anavatanı Akdeniz olan baklagiller familyasından otsu bir bitkidir. Bitkinin ayrıca termiye, yahudi baklası, gavur baklası, delice bakla, kurt baklası, mısır baklası gibi farklı isimleri de vardır. Bitkiden elde edilen tirmis adlı çerez Akdeniz ülkelerinde tüketilir. Mısır, İspanya ve Portekizde'de tüketimi yaygındır. 

Ak acı bakla bitkisinin gövdesi yeşil gübre ve yem bitkisi, tohumları insan ve hayvan beslenmesinde kullanılır. Bitki ABD'nin güneyinde, Güney Amerika'da, yeni Zelanda, Güney Afrika, İspanya, İtalya, Fransa, Hollanda, Danimarka, Macaristan, Portekiz, Polonya ve Almanya'da yetiştirilmektedir. Diğer baklagillerin yetişmedikleri alanlarda ak acı bakla iyi adaptasyon gösterir.

Ülkemizde tıbbi bitki olarak İç Anadolu'da ve özellikle de Konya'da yetiştirilir. 1000-1700 metre yüksekliklerde yaylalarda ve yamaçlarda bakıma ihtiyaç duymadan yetiştirilir.


Ak acı bakla içeriğinde lupanin, spartein ve anagyrine alkaloidleri bulundurur. Dünyada bisküvi, ekmek, kek, makarna, şekerleme, soya sosu gibi ürünlerin yapımında kullanılır.

Lupinus cinsinin 300'ün üzerinde türü bulunur. Bunlar arasında sadece 4 tür tarımsal açıdan önem taşımaktadır; Lupinus albus (ak acıbakla), Lupinus angustifolius (mavi ya da dar yapraklı lüpen) ve Lupinus luteus (sarı lüpen) ve Lupinus mutabilis.

Ak acı bakla vitamin, mineral, kalsiyum ve demir deposudur. Yüksek protein içeriği açısından soya ile rekabet edecek durumdadır. Dünyada en fazla Avusturalya’da üretilir. Bazı türleri süs bitkisi olarak da yetiştirilir.


Ak acı bakla tohumlarının idrar söktürücü, depüratif ve antihelmintik etkisi vardır. Kavrulmuş tohumları bazen kahve gibi içilir. Ancak içeriğindeki alkaloitler itibariyle tehlikelidir ve zehirlenmelere sebebiyet verebilir. Bitki halk hekimliğinde kan şekerine karşı kullanılır. Tohumları kaynatılarak alkaloitlerden temizlenir. Çiğ halde içeriğinde bulunan lupinin kuvvetli bir kalp zehiri olarak bilinir.
-- Sponsorlu Bağlantılar --

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Dikkat: Rahatsızlık durumunda mutlaka doktora danışınız. Sitedeki yayınlar yalnızca bilgilendirme amacı taşır. Doktor muayenesi veya tedavisi yerine kullanılamaz.