25 Ekim 2016 Salı

Bataklık süseni (Iris pseudacorus)

-- Sponsorlu bağlantılar --

Bataklık süseni İridaceae familyasından 1-1.5 metre boyunda bir bitkidir. Çiçekleri sarı renkte olup pembe damarlıdır. Sarı süsen ismiyle de bilinir. Rizomları ile ve ayırma yöntemiyle üretilir.

Bataklık süseninin başlıca yetişme alanı Afrika (Cezayir, Fas, Madeira ve Kanarya Adaları), bütün Avrupa (kuzey bölgeler hariç), Batı Asya ve Kafkasya'dır. XXI yüzyılın başında hemen hemen her yerde yetiştirilmeye başlamıştır.

Bataklıklarda, nehir ve göllerin sulu kıyılarında, sulanan sulak çayırlarda yetişerek bazen de küçük alanlarda saf çalılıklar oluşturur. Rizomlar menekşe yağı kokulu uçucu yağ ihtiva eder. Uçucu yağ dışında rizomlarda izoflavon glukoziti iridin, nişasta, yağ, tanen, organik asitler, mukus, katranlı madde bulunur. Yaprakları askorbik asit ve amino asitler içerir. İlkbahar hasadında rizomlar en çok uçucu yağa sahip olur. Bu dönemde iron içeriği % 42 civarıdır.


Taze çıkarılmış rizomlar otsu bir kokuya sahiptirler, yavaş bir kurutma sonrasında menekşe kokusu ortaya çıkar, bundan dolayı menekşe kökü adını alırlar. Şekerleme sanayisinin yanı sıra likör, şarap ve diğer içecekler için aromatik hammadde olarak kullanılır. Bataklık süseninin uçucu yağı yaygın olarak parfümlerde kullanılır.

Bataklık süseni, balgam söktürücü etkiye sahiptir, ilaçların tadını iyileştirir. Rizomların 1:300 oranında seyreltilmiş alkol-su çözeltisi tüberküloz gelişmesini engeller.

Bataklık süseni rizomları toz haline getirilerek diş tozlarının içeriğinde kullanılır.

Halk hekimliğinde, sarı süsen pnömoni, anjin, ödem, enfekte yaralar, ülserlerin tedavisinde ve çilleri ortadan kaldırmak için kullanılır. Köklerin suyu ilk başlarda dâhilen diş ağrılarında, haricen epilepside kullanılırdı. Kökten eski dönemlerde ishal kesici olarak yararlanılmıştır.

Taze rizomlar ve çiçeklerin zehirli oldukları konusunda bir takım şüpheler vardır.

Bataklık süseni çok dekoratiftir, çok ılımlı nemli olan yerlerde yetişebilir. Bitki ayrıca deri boyamada kullanılır, sarı renk verir. Sirkede bekletilmiş rizom ve çiçekleri yünleri sarı renge boyar.

Bataklık süseni iyi bir bal bitkisidir. Kahve yerine kullanılır.
-- Sponsorlu Bağlantılar --

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Dikkat: Rahatsızlık durumunda mutlaka doktora danışınız. Sitedeki yayınlar yalnızca bilgilendirme amacı taşır. Doktor muayenesi veya tedavisi yerine kullanılamaz.