23 Ekim 2016 Pazar

Doğu kayını (Fagus orientalis)

-- Sponsorlu bağlantılar --

Doğu kayını kayıngiller familyasından çok önemli bir orman ağacıdır. Çok geniş bir yayılış alanına sahiptir. Odunu parke, müzik aletleri, oyuncak, mobilya ve diğer ürünlerin yapımında kullanılır. 30-50 metreye kadar boylanır. Kabuğu pürüzsüz, ince ve açık gridir. Genç sürgünleri tüylüdür. Nisan ayında çiçeklenir. Eylül-Ekim gibi meyve verir.

Doğu kayını orta derecede nemli, büyük miktarlarda kireç içeren ve humus bakımından zengin topraklarda iyi yetişir. Toprak derinliği, kayının büyümesi için temel öneme sahip değildir, ancak küçük topraklarda sıkça kuvvetli rüzgârlar tarafından kökleriyle birlikte sökülüp atılır. Kayın ani sıcaklık değişikliklerine karşı çok hassas olduğundan, ilkbahar ve sonbahar sabahları çok zorlanır, kışın 5 derecenin altındaki soğuklara karşı dayanıklı değildir, ancak 41 derece sıcaklarda kendini iyi hisseder.


Doğu kayını tohum ve sürgünlerle yayılır. Kayın gölge seven bir ağaçtır. Toprak koruma açısından çok önemli bir değere sahiptir. Tıbbi amaçlarla bitkinin meyvesi ve katranı kullanılır. Meyveleri proteinler (%43-48), nişasta, şeker (% 3.5), tokoferol (%150 mg ), organik asitler ve yarı kuruyan yağ (%50-57) ve azotlu maddeler, nişasta % 30, şeker, sitrik asit ve malik asit, tanen ve kavrulduğunda ayrışıp insanlar için zararsız hale gelen zehirli alkaloid fagin içerir. Kayın ağacının katranı çeşitli fenoller bir karışımı olan % 5 kreozot içerir. Kabuğu vanilozid ve sitrik asit içerir.

Tıpta, kreozot yakıcı ve ağrı kesici olarak haricen, solunum yollarının kronik nezlesi ve akciğer bozukluklarında dâhilen kullanılır. Doğu kayının başlıca değeri odunudur. Mobilya endüstrisinde, parke ve çeşitli ev eşyalarının yapımında kullanılır.
-- Sponsorlu Bağlantılar --

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Dikkat: Rahatsızlık durumunda mutlaka doktora danışınız. Sitedeki yayınlar yalnızca bilgilendirme amacı taşır. Doktor muayenesi veya tedavisi yerine kullanılamaz.