5 Ekim 2016 Çarşamba

Susam nasıl yetiştirilir?

-- Sponsorlu bağlantılar --

Susam tohumlarında yüzde 50-60 yağ ve yüzde 25 protein bulunduran bir yağ bitkisidir. Gelişme süresinin kısa oluşu nedeni ile her türlü kültür bitkisiyle münavebeye girebilir. Son senelerde Ege, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde hububat sonrasında 2. ürün olarak ekilişi yaygınlaşmıştır. Ekim alanlarının genişletilmesi yerine mevcut potansiyel alanda verimin artırılması ve 2. ürün tarımında susam ürününe yer verilmesi bitkisel yağ açığının kapatılmasına ve gereksiz ithalat önlenerek döviz tasarrufuna önemli katkıda bulunacaktır.



Çeşit seçimi:

Susam yetiştiriciliğini artırmak amacı ile ülkemizin farklı ekolojilerinde birinci ve ikinci ürün susam tarımına uygun sulu ve kuru ortamlarda yüksek verim potansiyeline sahip çeşitlerin geliştirilerek üretimde yer almasıyla verimde önemli ölçüde artışlar sağlanacaktır. İkinci ürün projesi kapsamında Muganlı 57, Özberk ve Göl Marmara çeşitleri geliştirilerek tescil ettirilmiştir. Ülkemizde tescilli susam çeşitlerinin sayı olarak az olmasının yanında verim potansiyeli ve agronomik özellikler bakımından istenilen düzeyde olmaması nedeni ile Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü 1991 yılında susam ıslah programını yürürlüğe koymuştur. Proje kapsamında Enstitü tarafından 1999 yılında 5 adet beyaz susam çeşidi; Kepsut 99, Cumhuriyet 99, Osmanlı 99, Tan 99 ve Orhan Gazi 99 ve ayrıca Batı Akdeniz tarımsal Araştırma Enstitüsü tarafından sarı susam grubundan Baydar çeşidi tescil ettirilmiştir. Sarı susam çeşitlerinden Muganlı 57 Akdeniz ve Güney Ege, Özberk 82 Doğu Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgeleri için uyumlu çeşitlerdir. Muganlı 57, Özberk ve Baydar çeşitlerinin tohumluk üretimi Batı Akdeniz tarımsal Enstitüsü ülkemizin birçok yöresinde ekimi tavsiye edilen ve yüksek verim potansiyeli ile dikkat çeken beyaz susam çeşitleri kepsut-99, Cumhuriyet-99, Osmanlı-99, Tan-99 ve Orhangazi-99'un tohumluk üretimleri ise Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü tarafından yapılıyor.

İklim:

Susam tropik ve subtropikle mutedil iklim kuşağının sıcak bölgelerinde yetişir. Gelişme süresince 2 bin 500-2 bin 800 santigrat derecelik bir ısı toplamına ihtiyaç duyar. Aylık ısı ortalaması 20 dereceden aşağı olmamalıdır. Çimlenme sırasındaki yağışlardan ve kuru rüzgârlardan zarar görür. Çimlenme ısısı en az 10-15 derece, optimum 20-25 derecedir. Gece ile gündüz arasındaki ısı farkından olumsuz etkilenir ve gelişme süresi uzar.

Toprak:

Susam drenajı iyi organik maddece zengin topraklarda iyi yetişir. Ağır killi, kireçli, çok çakıllı, su tutan topraklarda gelişmez.

Ekim:

Ana ürün ekilişleri Nisan-Mayıs ayları içinde, ikinci ürün ekilişleriyse Haziran-Temmuz aylarında yapılır. Sonbahar erken yağışları dikkate alınarak mümkün olduğunca erken ekim iyidir.

Tarlanın hazırlığı:

Susam tohumlarının çok küçük olması nedeniyle iyi bir tarla hazırlığı yapılmalıdır. Toprak hazırlığında yüzeyin düzgün olmasının sağlanması ileri evrelerde sulamadaki göllenmeleri önlemek açısından büyük önem taşır. Bundan dolayı arazinin tesviyesine dikkat edilmeli, gerekli görülürse yeniden yapılmalıdır. Toprakta yeterince rutubet yoksa tav suyu verilir. Toprak tava gelince 15-20 cm derinlikte sürülür. Ufalanması için diskaro çekilir. Gerekli gübreleme yapıldıktan sonra diskaro ve sürgü çekilerek tarla ekime hazırlanır.

Genel olarak serpme ekim tavsiye edilmemesine rağmen, ekim serpme olarak yapılacaksa son diskaro ve sürgü ekim sonrasında çekilir.

Gübreleme:

Gelişme süresinin kısa olması nedeniyle gerekli gübrenin tamamı ekin öncesi son diskaro altına verilir. İşlemin elle serpilerek yapılması yaygın olmakla birlikte traktör gübre serpicileriyle yapılması önerilir. Verilecek gübrenin miktarı sulu veya kuru şartlarda yetiştirilmesine bağlıdır. Sulu şartlarda susam için gerekli olan gübre miktarı dekara 8-10 kilo saf azot, 8-10kilo saf fosfor ve 6-8 kilo saf potastır. Gübreleme için toprak tahlili yapılmasında fayda vardır. Kuru tarım yapılacaksa bu miktarlar 2-3 kilo azaltılabilir.

Tohum ekimi:

Susam ekiminin sabahın erken saatlerinde yapılmasının tohumun çimlenmesi açısından büyük önemi vardır. Susamda ekim serpme olarak veya mibzerle yapılır. Bitki çıkışında güçlük, tohumun yarıdan çoğunun boşa harcanması ve diğer nedenlerden dolayı serpme ekim tavsiye edilmez. Elle serpme ekimde dekara 700 gram ile 1 kilo tohum atılır. Sonrasında diskaro geçirilip tohum toprağa iyice karıştırılır. Üzerine sürgü çekilerek ekim işleri tamamlanır.

Ekim işlerinin mibzerle yapılması önerilir. Dekara 250-300 gram tohum yeterlidir. Sıklık olarak 70 cm sıra arası ve 5-20 cm sıra üzeri mesafe kullanılır. Bol dallanan ve uzun boylu çeşitlerin ekiminde sıra üzeri mesafe 15-20 cm tutulmalıdır. Bu dallanmayı ve yan dallar oluşumunu artırır.

Elle ekimde Metrekarede 28-30 bitki olur. Mibzerle ekimde metrekarede 7-10 bitki olacak şekilde ayarlanır. Bitkiler 10-15 cm olduktan sonra tarlanın otlanma durumuna göre 1-2 çapa yapılabilir.

Yabancı ot mücadelesinde toprak hazırlığı veya çıkış sonrasındaki evrede yabancı ot ilaçları kullanılabilir.

Sulama:

Susam fazla su tüketimi olmayan bir bitkidir. Genellikle 1-2 defa sulama yeterli gelir. Sıraya ekimde karık usulü serpme ekimde ise tava usulü sulama yapılır. Sıraya ekim yapılmışsa ilk çiçeklenme sonrasında boğaz doldurma yapılarak bitkiler karık usulü sulanır. Sulamalarda günün serin saatleri tercih edilmeli ve göllenmelerden uzak durulmalıdır. Erken evrelerde yağmurlama sulama da uygulanabilir.

Hasat:

Hasat harman işlemleri en zor aşamalardandır. Bitkilerde çiçeklenmenin durması, yaprakların sararıp tamamen veya kısmen dökülmesi, alt kapsüllerin kahverengiye dönüşüp çatlamaya başlaması, tohumlarının dolgunlaşarak sertleşmesi ve gerçek rengini alması hasat zamanının geldiğini gösterir. Genelde 88-120 günde susam olgunlaşır. Hasada gelen bitkiler elle toraktan sökülerek veya kesilerek hasat edilir. Tarlanın uygun yerinde demetler oluşturulup baskıya konulur. Daha sonra demetler 8-12 si bir araya gelecek şekilde toplanır. Gümül işlemi 7-15 gün arasında değişir. Gümülde bütün kapsüller çatladıktan sonra harman yapılır.

Dekara 100-150 kilo verime ulaşmak mümkündür.


-- Sponsorlu Bağlantılar --

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Dikkat: Rahatsızlık durumunda mutlaka doktora danışınız. Sitedeki yayınlar yalnızca bilgilendirme amacı taşır. Doktor muayenesi veya tedavisi yerine kullanılamaz.